Raha PEN  رها پن

 

Register | Sign In | Password Forgotten? | Site Map | RSS | Tell a Friend | About Us| Contact Us | Home

 

 

نام نویسی | ورود برای انتشار | بازیابی کلمه ی عبور  | نقشه ی سايت | آر. اس. اس | رها پن را به دوستان خود معرفی کنيد;


Do you wish to join RAHA’s independent writers’ home?

آیا می خواهید به رها پن خانه ی نویسندگان آزاد بپیوندید؟


 

پذيرش سايت > فارسی > دیدگاه > فراشد از كلام مقدس

شرق و غرب با ين كه دو مفهوم زوال يافته اند ، اما هنوز نمي توان ناپديدي راستين شان را جشن گرفت و اين دوگانگي شرق و غرب به مفهومي زباني باز مي گردد ، نه صرفاً از اين رو كه كلمه هستند ، و بل از اين رو كه دو ساخت كلامي را سرچشمه هستند ،كلام مكتوب ، كلام شفاهي . در سنت ادبي مغرب زمين و در نزد فلاسفه ي غرب ، كلام شفاهي از جايگاهي منحصر به فرد برخوردار است . محاكات افلاتون ، گفت و گويي شفاهي ست كه به كتاب بدل شده است : ايلياد و اوديسه و ديگر آثار كلاسيك ـ با تمام شأني كه مي توان برايشان قائل بود ـ متوني شسته رفته و خطاپذير هستند . علامت گذاري در يونان ابداع مي گردد تا درصد خطاي خواننده را در هنگام خواندن كاهش دهد ، او را متوجه آن چيزي كند كه نويسنده مي خواسته بگويد . كتاب به نحوي در اين فرهنگ چون مجسمه مي ماند . تمثالي است . در هر صورت مي دانيم ريشه ي ادبيات غربي ، تراژدي هاي يوناني است و اين خود كفايت مي كند تا در ادبيات غرب به جايگاه كلام شفاهي پي ببريم . اما گذشته از اين نگرش ديرين شناسانه بايد در شتاب مدرنيته به سوي شفاهيت ناب نوشتار تأمل كرد . دو حركت افراطي ماكسي ماليسم Maximalism و ميني ماليسم Minimalism حاصل اين شتاب است كه در قرن بيست به ظهور خود مي رسند . سعي در اين كه نوشته شبيه كلام شفاهي ، شبيه ذهنيت و … شود مقالات زيادي را انباشته است . ميني ماليسم حركتي به سمت فابل Fabl است و مي دانيم كه افسانه ها ، فابل ها، حكايت ها ، قصه ها همه در زمره ي شفاهيت جاي مي گيرند . اما آن حركت شتاب گيرنده به يكباره واژگون گرديده است . اين واژگوني هم زمان با واژگون سازي افلاتون گرايي ظاهر مي شود . « چنين گفت زرتشت » غير از آن كه فلسفه را از ساحت افلاتوني اش فراتر مي برد خود به كتاب مقدسي بدل مي شود ، وانموده و آزمند . و حالا كه به فراشد از نيچه مي انديشيم اين واژگوني به ادبيات سرايت كرده و سرطان وار در حال تكثير است. ادبيات شرقي زاده ي كتابت مقدس است . كتابت با كتاب كتاب ها ، كتاب مقدس آغاز مي شود و با نزول قرآن به علي درجه مي رسد . مهمترين نكته در كتابت مقدس اين است كه اشتباهي يا خطايي نمي تواند وجود داشته باشد . اين كتابت نياز به علامت گذاري ندارد ، هر گونه خوانده شود ، هر تأويلي شود و هر لايه اي گشوده شود باز هم تقدس دار و مصون از خطاست . اشارت به اين نكته را در خود قرآن مي توانيم بيابيم . حتا واژگان و حروف در اين كتاب ها مقدس شناخته مي شوند .فقط به اين دليل كه در اين كتابت از آن ها بهره برده شده است . اين نشان مي دهد كه كتابت است كه ديگر عناصر متن را معنا مي دهد نه چون كلام شفاهي كه كلمات ساخت جمله و معنا را بر عهده مي گيرند. اين جا همه چيز به تجلي مي رسد و در يك نظام همه جانبه در يك شبكه ي گسترده ي به خود معطوف در سيلان قرار مي گيرد . در اين جا با يك سير خطي كه از A زماني شروع مي شود و به B كه باز هم زماني است ختم شود ـ زمان در صحبت كردن سيري خطي مي جويد ـ روبه رو نيستيم ، زمان هم پديده ايست زاده ي متن ، پس زمان هم در سيلان و در اين قوه ي جاذبه ي متن تعريف مي شود. عناصري چون تاريخ هم در كتاب مقدس به چنين وضعيتي گرفتار شده اند ، در عهد عتيق روايتي تاريخي وجود دارد . اما اين تاريخي برساخته است . متن مقدس عناصرش را خودش مي سازد ، نشانه ها را خود معنا مي دهد ، همه چيز در متن زاده مي شود . گسترش مي يابد ، مخاطب را در بر مي گيرد و سرايت مي كند . شايد ديگر تمايز كلام مكتوب و شفاهي را بتوان درالغاء جست . متن مقدس سعي در الغاء دارد . آنچه گفته مي شود عين حقيقت است ، بايد عين حقيقت مزمن شود ـ حقيقت نيز بر ساخته ي كتب مقدس است ـ و اين الغاء به وسيله ي استعاره شكل مي گيرد . در ادبيات كلاسيك تأكيد بر مجاورت است و در كتابت مقدس مجاورت تأكيد مي شود تا در خدمت مشابهت باشد . استعاره در محور مشابهت شكل مي گيرد . استعاره لايه لايه است . متن در هر لايه بر مصداقي ـ البته بر ساخته ي خود ـ دلالت مي كند . پيدايش علم هرمنوتيك به اين نكته باز مي گردد . كليت كتاب مقدس ( شامل عهد عتيق و عهد جديد ) نيز يك استعاره است ، استعاره اي به مثابه سخن ، در كتاب مقدس تمام پاره ها ( هر كتاب را مي توانيم يك پاره فرض كنيم ) غير از اين كه با پاره هاي مجاور خود ارتباطي مكاني ـ زماني دارند به نحوي در لايه هاي مشابهت يكديگر قرار مي گيرند . اين حركت دوسويه در محورهاي افقي و عموديفضايي استعاري رابر كتاب مقدس حاكم كرده است . اما شرايط حاكم بر فضاي كتاب قرآن متفاوت است . قرآن تابع مجاورت هاي مكاني ـ زماني پاره هايش نيست . پاره هاي قرآن با اين كه در لايه هاي مشابهت يكديگر قرار مي گيرند . در آن سطح نمي مانند فراروي مي كنند و گاه نقيض يكديگر قرار مي شوند . اين عدم وجود محور خطي و ثقل مركزي قرآن منجر به عدم شكل گيري يك استعاره كلي براي اين كتاب مي شود . اما اجزاء شديداً گرايشات استعاري دارند . داستان ها . مثال ها و توصيف ها آورده شده اند تا استعاره بسازند . قرآن با تك تك اجزايش دست به الغاء مي زند ، اما هيچ راهي براي دست يابي به كليت آن وجود ندارد . شايد به همين دليل باشد كه علماي اسلامي معتقدند : « قرآن كتابي مشابه با ساير كتاب ها نيست . كتابي است كه قدمتش بيش از زبان عربي است ـ باور نكردني است ، اما قرآن چنين است . كسي نمي تواند آن را از ديدگاه تاريخ شناسي يا متن شناسي مورد مطالعه قرار دهد ، زيرا كهن تر از اعراب ، كهن تر از زباني كه به آن نوشته شده و كهن تر از عالم است . و اذعان هم نمي كنند كه قرآن اثر خدا باشد ، چيزي خودماني ترو اسرارآميزتر است . » قرآن وحي منزل است . در اين نمي توان شك كرد زيرا نخست ، وحي زاده ي قرآن است و بعداً اين كتاب الغاء كننده و كاهش ناپذير است . روبه تكثر است . قرآن مخاطبش را به مبارزه مي خواند ، از او جمله اي ، آيه اي به سان خود مي خواهد. اما چگونه مي توان جمله اي چون آيات او آورد ؟! اين كليت نامنسجم ، سيال و محدوديت ناپذير ، با آن قوه ي جاذبه عجيب توان را از خواننده مي گيرد .كليت ، خواننده را مسخ كرده است و جزء . اورا به مبارزه مي خواند . فراشد از كلام مقدس از همين نكته آغاز مي شود . اين كليت است كه بايد به مبارزه خوانده شود ، اين نحوست نزول است كه به بازي گرفته مي شود . ودر اين عصر ، عصر برانگيختگي ، امكان حضور فرهنگ هاي ديگر فراهم مي گردد زيرا فراشد از كلام مقدس آشكارگي جهان هاي ديگر را به همراه دارد . در اين فراشد ، در اين عصر هول انگيز ارتباط ، كتابت براي بار ديگر معني يافته است . اولين نشانه هاي كتابت در عصر ما با تأكيد به نوشتاري بودن متن ظهور پيدا كرده است . در بعضي آثار با لحظه ي نگارش روبه رو مي شويم ، در بعضي ديگر مفاهيمي از جمله نوشتن نويسنده ،خواننده و اثر به چالش كشيده مي شود . اين ها حركت هاي ابتدايي هستند كه به سمت كتابت پيش مي رود. بي مصداقي نشانه ها دلالت متن بر خودش ، كاهش ناپذيري اش و به تأخير انداختن پيدايش استعاره از ديگر ويژگي هاي كتابت عصر ماست . در اين نوشتارها وجود حادثه يا عدم وجودش در طرح داستاني چندان تفاوتي ندارد زيرا حادثه ي اصلي در هنگام سرايت متن به خواننده رخ مي دهد . متن بدون استفاده از نظام دلالت گرانه به خواننده منتقل مي شود. اين انتقال بي واسطه مخاطب را در برابر متن مي نهد ، متن اورا در بر مي گيرد ـ البته خواننده بايد طالب اين سرايت باشد و آمادگي سرايت را نيز داشته باشد خواندن در عصر پيش روي ما تخصص مي طلبد ـ در اين هجوم دل بخواهي حادثه رخ مي دهد و در سويه دهي به حادثه ، خواننده بسيار مؤثر است . عدم شكل گرفتن استعاره در متن از تفاوت هاي اين كتابت با كتابت مقدس است . در كتابت مقدس همه چيز محتوم است ، آيات ، الهي هستند و تمام سعي متن اشاعه ي كهن الگو و ساخت فضايي ازلي و ابدي است . متن مقدس با استعانت به استعاره سعي مي كند همه چيز را به خود خلاصه كند . او زاينده ي فرهنگ فرهنگ هاست ، اما كتابت عصر ما در تقليد از كتابت مقدس سعي به افشا كردن اين تفكر دارد ، پس به تأخير انداختن استعاره و ناديده گرفتنش و هم چنين ايجاد فضا براي خواننده ، ويژگي اين نوع متن ها مي شود . در اين فراشد تأكيد بر عدم قطعيت ، دوري از جزم انگاري ، پرهيز از دلالت هاي معنايي خارج از متن و ارايه ي فضا ونه معنا ـ متن با افزايش و كاهش نشانه ها به شكل افراطي سعي مي كند يك خلاء معنايي عظيم ايجاد كند . تا در اين خلاء خواننده بتواند خود به توليد معنا دست بزند ـ طبيعي مي نمايد . در عصر برانگيختگي ، اهميت سرايت و انتقال سريع پيام كه از اين طريق ميسر است به كتابت جاني تازه مي بخشد ، اما كتابتي ديگرگونه كه نحوست نزول را به بازي مي گيرد و در اين نحوست نيز به فراشد از كتاب مقدس مي انديشد .

 1-بين آثار ادبي مشرق زمين و كتاب هاي مقدس تشابهات فراواني وجود دارد اما صرف تشابه تقدس زا نيست . 2 - منظور . مكان پاره در كتاب است. 3 -از سخنراني بورخس در مورد قباله - كتاب هفت شب با بورخس - ترجمه بهرام فرهنگ -نشر مركز .  

پذيرش سايت > فارسی > دیدگاه > فراشد از كلام مقدس


Share this page  

Balatarin, BackFlip, BackFlip, BackFlip, del.icio.us, Bibsonomy, BlinkList, BlogMarks, CiteUlike, Digg, Diigo, DZone, Fark, FeedMeLinks, Furl (alt.), Google, Jots, Linkagogo, LinkRoll, Lycos, ma.gnolia, Markabboo, Netscape, Netvouz, Newsvine, NowPublic, PlugIM, reddit, Rojo, Scuttle, Simpy, SiteJot, Smarking, Spurl, Squidoo, Taggly, tagtooga, Wink, Wists

پاسخ به اين مقاله

Kabul Press

www.kabulpress.org

www.frogbooks.net

www.ipplans.com

 

Register | Sign In | Password Forgotten? | Site Map | RSS | Tell a Friend | About Us| Contact Us | Home

نام نویسی | ورود برای انتشار | بازیابی کلمه ی عبور  | نقشه ی سايت | آر. اس. اس | رها پن را به دوستان خود معرفی کنيد;


Copyright© RAHA- World Independent Writers' Home 2000-2010/ Authors

کليه ی حقوق محفوظ و متعلق به رها پن خانه ی نویسندگان آزاد و نویسندگان می باشد

 

Website hosted and designed by IP Plans